рдЖрджि рд╢рдХ्рддि рдоाрддा рдХे 51 рд╢рдХ्рддि рдкीрда
рдирдорд╕्рдХाрд░ рдкाрдардХो
рд╣िрди्рджू рдзрд░्рдо рдХे рдкुрд░ाрдгों рдоें рд╡рд░्рдгрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЬिрди рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдЖрджि рд╢рдХ्рддि рд╕рддी рдХे рдЕंрдЧो рдХे рдЯुрдХрдб़े рдЧिрд░े рдеे рдпा рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдзाрд░рдг рдХिрдП рд╡рд╕्рдд्рд░
рдпा рдЖрднूрд╖рдг рдЧिрд░े рдеे рд╡рд╣ां-рд╡рд╣ां
рд╢рдХ्рддि рдкीрдаो рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ुрдИ рдФрд░ рд╢рдХ्рддि рдкीрда рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдоें рдЖрдпे । рдпे рд╢рдХ्рддि рдкीрда рдкूрд░े рднाрд░рддीрдп рдЙрдкрдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдкрд░ рдлैрд▓े рд╣ुрдП рд╣ैं।
рджेрд╡ी рдкुрд░ाрдг рдоें 51
рд╢рдХ्рддिрдкीрдаों рдХा
рд╡рд░्рдгрди рдоिрд▓рддा рд╣ै । рд╣ाрд▓ांрдХि рджेрд╡ी рднाрдЧрд╡рдд рдоें рдЬрд╣ां 108 рдФрд░ рджेрд╡ी рдЧीрддा рдоें 72
рд╢рдХ्рддिрдкीрдаों рдХा
рдЬ़िрдХ्рд░ рдоिрд▓рддा рд╣ै,
рд╡рд╣ीं
рддрди्рдд्рд░рдЪूрдбाрдордгि рдоें 52
рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдмрддाрдП
рдЧрдП рд╣ैं। рджेрд╡ी рдкुрд░ाрдг рдоें рдЬ़рд░ूрд░ 51 рд╢рдХ्рддिрдкीрдаों рдХी рд╣ी рдЪрд░्рдЪा рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рдЗрди 51 рд╢рдХ्рддिрдкीрдаों рдоें рд╕े рдХुрдЫ рд╡िрджेрд╢ рдоें рднी рд╣ैं। рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рднाрд░рдд рдоें 42, рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдоें 1, рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдоें 4, рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдоें 1, рддिрдм्рдмрдд рдоें 1
рддрдеा рдиेрдкाрд▓ рдоें 2 рд╢рдХ्рддि рдкीрда рд╣ै।
рдЗрди рд╢рдХ्рддि рдкीрдаों рдХे рдмрдирдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рдПрдХ рдк्рд░ाрдЪीрди рдХрд╣рдиी рд╣ै рддो рдЖрдИрдпे рд╢рдХ्рддि рдкीрдаों рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЗрд╕ рдХрд╣ाрдиी рдХो рдЬाрдирддे рд╣ै :-
рдоाрддा рдЬрдЧрджрдо्рдмिрдХा рдиे рд╕рддी
рдХे рд░ूрдк рдоें рд░ाрдЬा рдк्рд░рдЬाрдкрддि рджрдХ्рд╖ рдХी рдкुрдд्рд░ी рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬрди्рдо рд▓िрдпा рдеा рдФрд░ рдШोрд░ рддрдкрд╕्рдпा рдХрд░рдХे рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд् рднрдЧрд╡рди рд╢िрд╡ рд╕े рд╡िрд╡ाрд╣ рдХिрдпा। рдПрдХ рдмाрд░ рдоुрдиिрдпों рдХा рдПрдХ рд╕рдоूрд╣
рдпрдЬ्рдЮ рдХрд░рд╡ा рд░рд╣ा рдеा। рдпрдЬ्рдЮ рдоें рд╕рднी рджेрд╡рддाрдУं рдХो рдмुрд▓ाрдпा рдЧрдпा рдеा। рдЬрдм рд░ाрдЬा рджрдХ्рд╖ рдЖрдП рддो рд╕рднी
рд▓ोрдЧ рдЦрдб़े рд╣ो рдЧрдП рд▓ेрдХिрди рднрдЧрд╡ाрди рд╢िрд╡ рдЦрдб़े рдирд╣ीं рд╣ुрдП। рднрдЧрд╡ाрди рд╢िрд╡ рджрдХ्рд╖ рдХे рджाрдоाрдж рдеे। рдпрд╣
рджेрдЦ рдХрд░ рд░ाрдЬा рджрдХ्рд╖ рдмेрд╣рдж рдХ्рд░ोрдзिрдд рд╣ुрдП। рдк्рд░рдЬाрдкрддि рджрдХ्рд╖ рд╢िрд╡ рдХो рд╣рдоेрд╢ा рдиिрд░ाрджрд░ рднाрд╡ рд╕े
рджेрдЦрддे рдеे।
рдПрдХ рджिрди рдк्рд░рдЬाрдкрддि рджрдХ्рд╖ рдиे рдХрдирдЦрд▓ (рд╣рд░िрдж्рд╡ाрд░) рдоें ‘рдмृрд╣рд╕्рдкрддि рд╕рд░्рд╡ / рдм्рд░िрд╣ाрд╕рдиी’ рдиाрдордХ рдпрдЬ्рдЮ рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдеा। рдЙрд╕ рдпрдЬ्рдЮ рдоें
рдм्рд░рд╣्рдоा,
рд╡िрд╖्рдгु, рдЗंрдж्рд░ рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╡ी-рджेрд╡рддाрдУं рдХो рдЖрдоंрдд्рд░िрдд рдХिрдпा
рдЧрдпा,
рд▓ेрдХिрди рдЬाрди-рдмूрдЭрдХрд░
рдЕрдкрдиे рдЬрдоाрддा рдФрд░ рд╕рддी рдХे рдкрддि рднрдЧрд╡ाрди рд╢िрд╡ рдХो рдЗрд╕ рдпрдЬ्рдЮ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрдорди्рдд्рд░рдг
рдирд╣ीं рднेрдЬा рдеा। рдиिрдоंрдд्рд░рдг рдиा рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рди рднрдЧрд╡ाрди рд╢िрд╡ рдЗрд╕ рдпрдЬ्рдЮ рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рдирд╣ीं рд╣ुрдП। рдЬрдм рд╕рддी рдХो рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдкрддा
рдЪрд▓ा рдХि рдЙрдирдХे рдкिрддा рдХे рдпрд╣ां рдпрдЬ्рдЮ рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдЙрди्рд╣ें рдиिрдоंрдд्рд░िрдд рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा
рд╣ै рдпрд╣ рдЬाрдирдХрд░ рд╡े рдЕрддि рдХ्рд░ोрдзिрдд рд╣ो рдЙрдаीं। рдиाрд░рдж рдиे рдЙрди्рд╣ें рд╕рд▓ाрд╣ рджी рдХि рдкिрддा рдХे рдпрд╣ां рдЬाрдиे
рдХे рд▓िрдП рдмुрд▓ाрд╡े рдХी рдЬ़рд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рд╣ोрддी рд╣ै। рдЬрдм рд╕рддी рдЕрдкрдиे рдкिрддा рдХे рдШрд░ рдЬाрдиे рд▓рдЧीं рддрдм рднрдЧрд╡ाрди
рд╢िрд╡ рдиे рдордиा рдХрд░ рджिрдпा। рд▓ेрдХिрди рд╕рддी рдкिрддा рдж्рд╡ाрд░ा рди рдмुрд▓ाрдП рдЬाрдиे рдкрд░ рдФрд░ рд╢ंрдХрд░рдЬी рдХे рд░ोрдХрдиे рдкрд░
рднी рдЬिрдж्рдж рдХрд░ рдпрдЬ्рдЮ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рдЪрд▓ी рдЧрдИ।
рд╡рд╣ा рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рд╕рддी рдиे рдЕрдкрдиे рдкिрддा рджрдХ्рд╖ рд╕े
рд╢ंрдХрд░ рдЬी рдХो рдЖрдоंрдд्рд░िрдд рди рдХрд░рдиे рдХा рдХाрд░рдг рдкूрдЫा рдФрд░ рдкिрддा рд╕े рдЙрдЧ्рд░ рд╡िрд░ोрдз рдк्рд░рдХрдЯ рдХिрдпा। рдЗрд╕ рдкрд░
рджрдХ्рд╖ рдиे рднрдЧрд╡ाрди рд╢ंрдХрд░ рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рд╕рддी рдХे рд╕ाрдордиे рд╣ी рдЕрдкрдоाрдирдЬрдирдХ рдмाрддें рдХрд░рдиे рд▓рдЧे। рджेрд╡ी рд╕рддी рд╢िрд╡ рдХा рдпрд╣ рдЕрдкрдоाрди рд╕рд╣рди рди рдХрд░ рд╕рдХी рдФрд░ рд╡рд╣ीं рдпрдЬ्рдЮ-рдЕрдЧ्рдиि рдХुंрдб рдоें
рдХूрджрдХрд░ рдЕрдкрдиी рдк्рд░ाрдгाрд╣ुрддि рджे рджी। рдЗрдзрд░ рднрдЧрд╡ाрди рд╢ंрдХрд░ рдХो рдЬрдм рдЗрд╕ рдШрдЯрдиा рдХा рдкрддा рдЪрд▓рддा рд╣ै рддो рдХ्рд░ोрдз рд╕े рдЙрдирдХा рддीрд╕рд░ा рдиेрдд्рд░ рдЦुрд▓ рдЬाрддा рд╣ै рддीрдиो рд▓ोрдХो рдоें рдк्рд░рд▓рдп-рд╕ा рд╣ाрд╣ाрдХाрд░ рдордЪрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै рднрдЧрд╡ाрди рд╢ंрдХрд░ рдХे рдЖрджेрд╢ рдкрд░ рд╡ीрд░рднрдж्рд░ рджрдХ्рд╖ рдХा рд╕िрд░ рдХाрдЯ рджेрддे рд╣ै рдЕрди्рдп рджेрд╡рддाрдУं рдХो рд╢िрд╡ рдиिंрджा рд╕ुрдирдиे рдХी рднी рд╕рдЬ़ा рджी рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрдирдХे рдЧрдгों рдХे рдЙрдЧ्рд░ рдХोрдк рд╕े
рднрдпрднीрдд рд╕ाрд░े рджेрд╡рддा рдФрд░ рдЛрд╖िрдЧрдг рдпрдЬ्рдЮрд╕्рдерд▓ рд╕े рднाрдЧ рдЬाрддे рд╣ै । рдХ्рд░ोрдзिрдд рд╢िрд╡ рд╕рддी рдХे рд╡िрдпोрдЧ рдоें
рдпрдЬ्рдЮрдХुंрдб рд╕े рд╕рддी рдХे рдкाрд░्рдеिрд╡ рд╢рд░ीрд░ рдХो рдиिрдХाрд▓ рдХрд░ рдХंрдзे рдкрд░ рдЙрдаा рд▓ेрддे рд╣ै рд╕рдо्рдкूрд░्рдг
рднूрдордг्рдбрд▓ рдкрд░ рдн्рд░рдордг рдХрд░рдиे рд▓рдЧрддे рд╣ै рддрдм рдоाँ рднрдЧрд╡рддी рд╕рддी рдиे рдЕрди्рддрд░िрдХ्рд╖ рдоें рд╢िрд╡ рдХो рджрд░्рд╢рди рджिрдпा рдФрд░ рдЙрдирд╕े
рдХрд╣ा рдХि рдЬिрд╕-рдЬिрд╕ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЙрдирдХे рд╢рд░ीрд░ рдХे рдЦрдг्рдб рд╡िрднрдХ्рдд рд╣ोрдХрд░ рдЧिрд░ेंрдЧे, рд╡рд╣ाँ рдорд╣ाрд╢рдХ्рддिрдкीрда рдХा рдЙрджрдп рд╣ोрдЧा। рд╕рддी рдХा рд╢рд╡
рд▓ेрдХрд░ рд╢िрд╡ рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рд╡िрдЪрд░рдг рдХрд░рддे рд╣ुрдП рддांрдбрд╡ рдиृрдд्рдп рднी рдХрд░рдиे рд▓рдЧे,
рдЬिрд╕рд╕े рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдк्рд░рд▓рдп рдХी рд╕्рдеिрддि рдЙрдд्рдкрди्рди
рд╣ोрдиे рд▓рдЧी। рдкृрде्рд╡ी рд╕рдоेрдд рддीрдиों рд▓ोрдХों рдХो рд╡्рдпाрдХुрд▓ рджेрдЦрдХрд░ рдФрд░ рджेрд╡ों рдХे рдЕрдиुрдирдп-рд╡िрдирдп рдкрд░
рднрдЧрд╡ाрди рд╡िрд╖्рдгु рд╕ुрджрд░्рд╢рди рдЪрдХ्рд░ рд╕े рд╕рддी рдХे рд╢рд░ीрд░ рдХो рдЦрдг्рдб-рдЦрдг्рдб рдХрд░ рдзрд░рддी рдкрд░ рдЧिрд░ाрддे рдЧрдП।
рдЬрдм-рдЬрдм рд╢िрд╡ рдиृрдд्рдп рдоुрдж्рд░ा рдоें рдкैрд░ рдкрдЯрдХрддे, рд╡िрд╖्рдгु рдЕрдкрдиे рдЪрдХ्рд░ рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдХा рдХोрдИ рдЕंрдЧ рдХाрдЯрдХрд░ рдЙрд╕рдХे рдЯुрдХрдб़े рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЧिрд░ा рджेрддे। ‘рддंрдд्рд░-рдЪूрдб़ाрдордгि’ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЬрд╣ां-рдЬрд╣ां рд╕рддी рдХे рдЕंрдЧ рдХे
рдЯुрдХрдб़े,
рдзाрд░рдг рдХिрдП рд╡рд╕्рдд्рд░
рдпा рдЖрднूрд╖рдг рдЧिрд░े,
рд╡рд╣ां-рд╡рд╣ां
рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдоें рдЖрдпा। рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХुрд▓ 51 рд╕्рдеाрдиों рдоें рдоाрддा рдХी рд╢рдХ्рддिрдкीрдаों рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ुрдЖ। рдЕрдЧрд▓े рдЬрди्рдо рдоें рд╕рддी рдиे рд╣िрдорд╡ाрди
рд░ाрдЬा рдХे рдШрд░ рдкाрд░्рд╡рддी рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬрди्рдо рд▓िрдпा рдФрд░ рдШोрд░ рддрдкрд╕्рдпा рдХрд░ рд╢िрд╡ рдХो рдкुрди: рдкрддि рд░ूрдк
рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा।
рдФрд░ рдЖрдИрдпे рдЕрдм рдЬाрдирддे рд╣ै рдЙрди рд╕्рдеाрдиों рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬрд╣ाँ рд╕рддी рдХे рдЕंрдЧ рдЧिрд░े рдФрд░ рд╢рдХ्рддि рдкीрдаों рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ुрдИ
1. рдХिрд░ीрдЯ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Kirit Shakti Peeth) :
рдХिрд░ीрдЯ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे рд╣ुрдЧрд▓ी рдирджी рдХे рддрдЯ рд▓ाрд▓рдмाрдЧ рдХोрдЯ
рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдпрд╣ां рд╕рддी рдоाрддा рдХा рдХिрд░ीрдЯ рдпाрдиी рд╢िрд░ाрднूрд╖рдг рдпा рдоुрдХुрдЯ
рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рд╡िрдорд▓ा рдЕрдерд╡ा рднुрд╡рдиेрд╢्рд╡рд░ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╕ंрд╡рд░्рдд рд╣ैं।
(рд╢рдХ्рддि рдХा рдорддрд▓рдм рдоाрддा рдХा рд╡рд╣ рд░ूрдк рдЬिрд╕рдХी рдкूрдЬा рдХी рдЬाрддी рд╣ै
рддрдеा рднैрд░рд╡ рдХा рдорддрд▓рдм рд╢िрд╡рдЬी рдХा рд╡рд╣ рдЕрд╡рддाрд░ рдЬो рдоाрддा рдХे рдЗрд╕ рд░ूрдк рдХे рд╕्рд╡ांрдЧी рд╣ै )
2. рдХाрдд्рдпाрдпрдиी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Katyayani Shakti Peeth )
:
рд╡ृрди्рджाрд╡рди, рдордеुрд░ा рдХे рднूрддेрд╢्рд╡рд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдХाрдд्рдпाрдпрдиी
рд╡ृрди्рджाрд╡рди рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдЬрд╣ां рд╕рддी рдХा рдХेрд╢рдкाрд╢ рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рджेрд╡ी рдХाрдд्рдпाрдпрдиी рд╣ैं
рддрдеा рднैрд░рд╡ рднूрддेрд╢ рд╣ै।
3. рдХрд░рд╡ीрд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Karveer shakti Peeth) :
рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे
рдХोрд▓्рд╣ाрдкुрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдпрд╣ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдд्рд░िрдиेрдд्рд░ рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдорд╣िрд╖ाрд╕ुрд░рдорджिрдиी рддрдеा рднैрд░рд╡
рдХ्рд░ोрдзрд╢िрд╢ рд╣ैं। рдпрд╣ां рдорд╣ाрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдХा рдиिрдЬ рдиिрд╡ाрд╕ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
4. рд╢्рд░ी рдкрд░्рд╡рдд рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Shri Parvat Shakti Peeth)
:
рдЗрд╕ рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдХो
рд▓ेрдХрд░ рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдоें рдорддाрди्рддрд░ рд╣ै рдХुрдЫ рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рдкीрда рдХा рдоूрд▓ рд╕्рдерд▓
рд▓рдж्рджाрдЦ рд╣ै,
рдЬрдмрдХि рдХुрдЫ рдХा
рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдЕрд╕рдо рдХे рд╕िрд▓рд╣рдЯ рдоें рд╣ै рдЬрд╣ां рдоाрддा рд╕рддी рдХा рджрдХ्рд╖िрдг рддрд▓्рдк рдпाрдиी рдХрдирдкрдЯी рдЧिрд░ा
рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рд╢्рд░ी рд╕ुрди्рджрд░ी рдПрд╡ं рднैрд░рд╡ рд╕ुрди्рджрд░ाрдирди्рдж рд╣ैं।
5. рд╡िрд╢ाрд▓ाрдХ्рд╖ी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Vishalakshi Shakti Peeth)
:
рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢, рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी рдХे рдоीрд░рдШाрдЯ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдЬрд╣ां
рдоाрддा рд╕рддी рдХे рджाрд╣िрдиे рдХाрди рдХे рдордгि рдЧिрд░े рдеे। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рд╡िрд╢ाрд▓ाрдХ्рд╖ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдХाрд▓ рднैрд░рд╡
рд╣ैं।
6. рдЧोрджाрд╡рд░ी рддрдЯ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Godavari Coast Shakti
Peeth) :
рдЖंрдз्рд░рдк्рд░рджेрд╢ рдХे
рдХрдм्рдмूрд░ рдоें рдЧोрджाрд╡рд░ी рддрдЯ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдпрд╣ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рд╡ाрдордЧрдг्рдб рдпाрдиी рдмाрдпां рдХрдкोрд▓ рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рд╡िрд╢्рд╡ेрд╢्рд╡рд░ी рдпा
рд░ुрдХ्рдордгी рддрдеा рднैрд░рд╡ рджрдг्рдбрдкाрдгि рд╣ैं।
7. рд╢ुрдЪीрди्рдж्рд░рдо рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Suchindram shakti Peeth)
:
рддрдоिрд▓рдиाрдбु, рдХрди्рдпाрдХुрдоाрд░ी рдХे рдд्рд░िाрд╕ाрдЧрд░ рд╕ंрдЧрдо рд╕्рдерд▓ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд
рд╣ै рдпрд╣ рд╢ुрдЪी рд╢рдХ्рддिрдкीрда,
рдЬрд╣ां рд╕рддी рдХे
рдЙрдлрдз्рд░्рд╡рджрди्рдд (рдорддाрди्рддрд░ рд╕े рдкृрд╖्рда рднाрдЧрдж्рдз рдЧिрд░े рдеे। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдиाрд░ाрдпрдгी рддрдеा рднैрд░рд╡
рд╕ंрд╣ाрд░ рдпा рд╕ंрдХूрд░ рд╣ैं।
8. рдкंрдЪ рд╕ाрдЧрд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Panchsagar Shakti Peeth)
:
рдЗрд╕ рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдХा
рдХोрдИ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕्рдеाрди рдЬ्рдЮाрдд рдирд╣ीं рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ां рдоाрддा рдХा рдиीрдЪे рдХे рджाрди्рдд рдЧिрд░े рдеे। рдпрд╣ां
рдХी рд╢рдХ्рддि рд╡ाрд░ाрд╣ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдорд╣ाрд░ुрдж्рд░ рд╣ैं।
9. рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Jwalamukhi Shakti Peeth)
:
рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢
рдХे рдХाँрдЧрдб़ा рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдпрд╣ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рд╕рддी рдХा рдЬिрд╣्рд╡ा рдЧिрд░ी рдеी। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рд╕िрдж्рдзिрджा рд╡ рднैрд░рд╡ рдЙрди्рдордд्рдд рд╣ैं।
10. рднैрд░рд╡ рдкрд░्рд╡рдд рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Bhairavparvat Shakti
Peeth) :
рдЗрд╕ рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдХो
рд▓ेрдХрд░ рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдоें рдорддрджрднेрдж рд╣ै। рдХुрдЫ рдЧुрдЬрд░ाрдд рдХे рдЧिрд░िрдиाрд░ рдХे рдиिрдХрдЯ рднैрд░рд╡ рдкрд░्рд╡рдд рдХो
рддो рдХुрдЫ рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдЙрдЬ्рдЬैрди рдХे рдиिрдХрдЯ рдХ्рд╖ीрдк्рд░ा рдирджी рддрдЯ рдкрд░ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдоाрдирддे
рд╣ैं,
рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा
рдЙрдлрдз्рд░्рд╡ рдУрд╖्рда рдЧिрд░ा рд╣ै। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдЕрд╡рди्рддी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд▓ंрдмрдХрд░्рдг рд╣ैं।
11. рдЕрдЯ्рдЯрд╣ाрд╕ рд╢рдХ्рддिрдкीрда ( Attahas Shakti Peeth) :
рдЕрдЯ्рдЯрд╣ाрд╕
рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे рд▓ाрдмрдкुрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдЕрдз्рд░ोрд╖्рда рдпाрдиी рдиीрдЪे
рдХा рд╣ोंрда рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдкрдлुрд▓्рд▓рд░ा рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╡िрд╢्рд╡ेрд╢ рд╣ैं।
12. рдЬрдирд╕्рдеाрди рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Janasthan Shakti Peeth) :
рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░
рдиाрд╕िрдХ рдХे рдкंрдЪрд╡рдЯी рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдЬрдирд╕्рдеाрди рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдаुрдб्рдбी рдЧिрд░ी рдеी। рдпрд╣ां
рдХी рд╢рдХ्рддि рдн्рд░ाрдорд░ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╡िрдХृрддाрдХ्рд╖ рд╣ैं।
13. рдХрд╢्рдоीрд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдпा рдЕрдорд░рдиाрде рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Kashmir Shakti Peeth or
Amarnath Shakti Peeth) :
рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдХे
рдЕрдорд░рдиाрде рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдпрд╣ рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдХрдг्рда рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि
рдорд╣ाрдоाрдпा рддрдеा рднैрд░рд╡ рдд्рд░िрд╕ंрдз्рдпेрд╢्рд╡рд░ рд╣ैं।
14. рдирди्рджीрдкुрд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Nandipur Shakti Peeth) :
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे
рд╕ैрди्рдердпा рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдпрд╣ рдкीрда, рдЬрд╣ां рджेрд╡ी рдХी рджेрд╣ рдХा рдХрдг्рдард╣ाрд░ рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХि рд╢рдХ्рддि рдиिрди्рджрдиी рдФрд░ рднैрд░рд╡
рдиिрди्рджрдХेрд╢्рд╡рд░ рд╣ैं।
15. рд╢्рд░ी рд╢ैрд▓ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Shri Shail Shakti Peeth )
:
рдЖंрдз्рд░рдк्рд░рджेрд╢
рдХे рдХुрд░्рдиूрд▓ рдХे рдкाрд╕ рд╣ै рд╢्рд░ी рд╢ैрд▓ рдХा рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдЧ्рд░ीрд╡ा рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдорд╣ाрд▓рдХ्рд╖्рдоी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╕ंрд╡рд░ाрдирди्рдж
рдЕрдерд╡ рдИрд╢्рд╡рд░ाрдирди्рдж рд╣ैं।
16. рдирд▓рд╣рдЯी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Nalhati Shakti Peeth) :
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे
рдмोрд▓рдкुрд░ рдоें рд╣ै рдирд▓рд╣рдЯी рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдЙрджрд░рдирд▓ी рдЧिрд░ी рдеी। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдХाрд▓िрдХा рддрдеा рднैрд░рд╡ рдпोрдЧीрд╢ рд╣ैं।
17. рдоिрдеिрд▓ा рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Mithila Shakti Peeth ) :
рдЗрд╕рдХा рдиिрд╢्рдЪिрдд
рд╕्рдеाрди рдЕрдЬ्рдЮाрдд рд╣ै। рд╕्рдеाрди рдХो рд▓ेрдХрд░ рдорди्рддाрд░рддрд░ рд╣ै рддीрди рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдоिрдеिрд▓ा рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдХो
рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै,
рд╡рд╣ рд╣ै рдиेрдкाрд▓ рдХे
рдЬрдирдХрдкुрд░,
рдмिрд╣ाрд░ рдХे
рд╕рдорд╕्рддीрдкुрд░ рдФрд░ рд╕рд╣рд░рд╕ा,
рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा
рд╡ाрдо рд╕्рдХंрдз् рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдЙрдоा рдпा рдорд╣ाрджेрд╡ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдорд╣ोрджрд░ рд╣ैं।
18. рд░рдд्рдиाрд╡рд▓ी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Ratnavali Shakti Peeth) :
рдЗрд╕рдХा рдиिрд╢्рдЪिрдд
рд╕्рдеाрди рдЕрдЬ्рдЮाрдд рд╣ै,
рдмंрдЧाрдЬ рдкंрдЬिрдХा рдХे
рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдпрд╣ рддрдоिрд▓рдиाрдбु рдХे рдЪेрди्рдирдИ рдоें рдХрд╣ीं рд╕्рдеिрдд рд╣ै рд░рдд्рдиाрд╡рд▓ी рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рджрдХ्рд╖िрдг
рд╕्рдХंрдз् рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдХुрдоाрд░ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╢िрд╡ рд╣ैं।
19. рдЕрдо्рдмाрдЬी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Ambaji Shakti Peeth) :
рдЧुрдЬрд░ाрдд рдЧूрдиा рдЧрдв़
рдХे рдЧिрд░рдиाрд░ рдкрд░्рд╡рдд рдХे рд╢िрдЦрд░ рдкрд░ рджेрд╡ी рдЕрдо्рдмिрдХा рдХा рднрд╡्рдп рд╡िрд╢ाрд▓ рдорди्рджिрд░ рд╣ै, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдЙрджрд░ рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि
рдЪрди्рдж्рд░рднाрдЧा рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╡рдХ्рд░рддुрдг्рдб рд╣ै। рдРрд╕ी рднी рдоाрди्рдпрддा рд╣ै рдХि рдЧिрд░िрдиाрд░ рдкрд░्рд╡рдд рдХे рдиिрдХрдЯ рд╣ी
рд╕рддी рдХा рдЙрдз्рд░्рд╡ोрд╖्рда рдЧिрд░ा рдеा,
рдЬрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि
рдЕрд╡рди्рддी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд▓ंрдмрдХрд░्рдг рд╣ै।
20. рдЬाрд▓ंрдз्рд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Jalandhar Shakti Peeth) :
рдкंрдЬाрдм рдХे
рдЬाрд▓ंрдз्рд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдоाрддा рдХा рдЬाрд▓ंрдз्рд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рд╡ाрдорд╕्рддрди рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां
рдХी рд╢рдХ्рддि рдд्рд░िाрдкुрд░рдоाрд▓िрдиी рддрдеा рднैрд░рд╡ рднीрд╖рдг рд╣ैं।.
21. рд░ाрдоाрдЧрд░ि рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Ramgiri Shakti Peeth) :
рдЗрд╕ рд╢рдХ्рддि рдкीрда рдХी
рд╕्рдеिрддि рдХो рд▓ेрдХрд░ рднी рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдоें рдорддाрди्рддрд░ рд╣ै। рдХुрдЫ рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдЪिрдд्рд░ाрдХूрдЯ рддो
рдХुрдЫ рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдоैрд╣рд░ рдоें рдоाрдирддे рд╣ैं, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рджाрд╣िрдиा рд╕्рддрди рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ा рдХी рд╢рдХ्рддि рд╢िрд╡ाрдиी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдЪрдг्рдб рд╣ैं।
22. рд╡ैрдж्рдпрдиाрде рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Vaidhnath Shakti Peeth) :
рдЭाрд░рдЦрдг्рдб рдХे
рдЧिрд░िрдбीрд╣,
рджेрд╡рдШрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
рд╡ैрдж्рдпрдиाрде рд╣ाрд░्рдж рд╢рдХ्рддिрдкीрда,
рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा
рд╣ृрджрдп рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдЬрдпрджुрд░्рдЧा рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╡ैрдж्рдпрдиाрде рд╣ै। рдПрдХ рдоाрди्рдпрддाрдиुрд╕ाрд░ рдпрд╣ीं
рдкрд░ рд╕рддी рдХा рджाрд╣-рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рднी рд╣ुрдЖ рдеा।
23. рд╡рдХ्рдд्рд░ोрд╢्рд╡рд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Varkreshwar Shakti Peeth)
:
рдоाрддा рдХा рдпрд╣
рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे рд╕ैрди्рдердпा рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдорди рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी
рд╢рдХ्рддि рдорд╣िрд╖ाрд╕ुрд░рдорджिрдиी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╡рдХ्рдд्рд░ाрдиाрде рд╣ैं।
24. рдХрдг्рдпрдХाрд╢्рд░рдо рдХрди्рдпाрдХुрдоाрд░ी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Kanyakumari Shakti Peeth)
:
рддрдоिрд▓рдиाрдбु рдХे
рдХрди्рдпाрдХुрдоाрд░ी рдХे рддीрди рд╕ाрдЧрд░ों рд╣िрди्рдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░, рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рддрдеा рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ीрдж्рдз рдХे рд╕ंрдЧрдо рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдХрдг्рдпрдХाрд╢्рд░рдо рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдкीрда рдорддाрди्рддрд░ рд╕े рдЙрдз्рд░्рд╡рджрди्рдд рдЧिрд░ा
рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рд╢рд░्рд╡ाрдгि рдпा рдиाрд░ाрдпрдгी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдиिрдорд╖ि рдпा рд╕्рдеाрдгु рд╣ैं।
25. рдмрд╣ुрд▓ा рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Bahula Shakti Peeth) :
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे
рдХрдЯрд╡ा рдЬंрдХ्рд╢рди рдХे рдиिрдХрдЯ рдХेрддुрдЧ्рд░ाрдо рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдмрд╣ुрд▓ा рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рд╡ाрдо рдмाрд╣ु рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी
рд╢рдХ्рддि рдмрд╣ुрд▓ा рддрдеा рднैрд░рд╡ рднीрд░ुрдХ рд╣ैं।
26. рдЙрдЬ्рдЬрдпिрдиी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Ujjaini Shakti Peeth) :
рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХे
рдЙрдЬ्рдЬैрди рдХे рдкाрд╡рди рдХ्рд╖िрдк्рд░ा рдХे рджोрдиों рддрдЯों рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдЙрдЬ्рдЬрдпिрдиी рд╢рдХ्рддिрдкीрда। рдЬрд╣ां рдоाрддा
рдХा рдХुрд╣рдиी рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдоंрдЧрд▓ рдЪрдг्рдбिрдХा рддрдеा рднैрд░рд╡ рдоांрдЧрд▓्рдп рдХрдкिрд▓ांрдмрд░ рд╣ैं।
27. рдордгिрд╡ेрджिрдХा рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Manivedika Shakti Peeth)
:
рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे
рдкुрд╖्рдХрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдордгिрджेрд╡िрдХा рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬिрд╕े рдЧाрдпрдд्рд░ी рдорди्рджिрд░ рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдпрд╣ीं рдоाрддा рдХी рдХрд▓ाрдЗрдпां рдЧिрд░ी рдеीं।
рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдЧाрдпрдд्рд░ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╢рд░्рд╡ाрдирди्рдж рд╣ैं।
28. рдк्рд░рдпाрдЧ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Prayag Shakti peeth) :
рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे
рдЗрд▓ाрд╣ाрдмाрдж рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдпрд╣ां рдоाрддा рдХी рд╣ाрде рдХी рдЕंрдЧुрд▓िрдпां рдЧिрд░ी рдеी। рд▓ेрдХिрди, рд╕्рдеाрдиों рдХो рд▓ेрдХрд░ рдорддрднेрдж рдЗрд╕े рдпрд╣ां рдЕрдХ्рд╖рдпрд╡рдЯ, рдоीрд░ाрдкुрд░ рдФрд░ рдЕрд▓ोрдкी рд╕्рдеाрдиों рдЧिрд░ा рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
рддीрдиों рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдХी рд╢рдХ्рддि рд▓рд▓िрддा рд╣ैं рддрдеा рднैрд░рд╡ рднрд╡ рд╣ै।
29. рд╡िрд░рдЬाрдХ्рд╖ेрдд्рд░ा, рдЙрдд्рдХрд▓ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Utakal Shakti Peeth) :
рдЙрдб़ीрд╕ा рдХे рдкुрд░ी
рдФрд░ рдпाрдЬрдкुрд░ рдоें рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХी рдиाрднि рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рд╡िрдорд▓ा
рддрдеा рднैрд░рд╡ рдЬрдЧрди्рдиाрде рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рд╣ैं।
30. рдХांрдЪी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Kanchi Shakti Peeth) :
рддрдоिрд▓рдиाрдбु рдХे
рдХांрдЪीрд╡рд░рдо् рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдоाрддा рдХा рдХांрдЪी рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдХंрдХाрд▓ рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рджेрд╡рдЧрд░्рднा рддрдеा рднैрд░рд╡ рд░ुрд░ु рд╣ैं।
31. рдХाрд▓рдоाрдз्рд╡ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Kalmadhav Shakti Peeth) :
рдЗрд╕ рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдХे
рдмाрд░े рдХोрдИ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕्рдеाрди рдЬ्рдЮाрдд рдирд╣ीं рд╣ै। рдкрд░рди्рддु, рдпрд╣ां рдоाрддा рдХा рд╡ाрдо рдиिрддрдо्рдм рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдХाрд▓ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдЕрд╕िрддांрдЧ рд╣ैं।
32. рд╢ोрдг рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Shondesh Shakti Peeth) :
рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХे
рдЕрдорд░рдХंрдЯрдХ рдХे рдирд░्рдорджा рдорди्рджिрд░ рд╢ोрдг рд╢рдХ्рддिрдкीрда рд╣ै। рдпрд╣ां рдоाрддा рдХा рджрдХ्рд╖िрдг рдиिрддрдо्рдм рдЧिрд░ा рдеा।
рдПрдХ рджूрд╕рд░ी рдоाрди्рдпрддा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд╕ाрд╕ाрд░ाрдо рдХा рддाрд░ाрдЪрдг्рдбी рдорди्рджिрд░ рд╣ी рд╢ोрдг
рддрдЯрд╕्рдеा рд╢рдХ्рддिрдкीрда рд╣ै। рдпрд╣ां рд╕рддी рдХा рджाрдпां рдиेрдд्рд░ा рдЧिрд░ा рдеा рдРрд╕ा рдоाрдиा
рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдирд░्рдорджा рдпा рд╢ोрдгाрдХ्рд╖ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рднрдж्рд░рд╕ेрди рд╣ैं।
33. рдХाрдоाрдЦ्рдпा рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Kamakhya Shakti peeth) :
рдХाрдордЧिрд░ि рдЕрд╕рдо
рдЧुрд╡ाрд╣ाрдЯी рдХे рдХाрдордЧिрд░ि рдкрд░्рд╡рдд рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдпрд╣ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдпोрдиि рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдХाрдоाрдЦ्рдпा рддрдеा рднैрд░рд╡ рдЙрдоाрдирди्рдж рд╣ैं।
34. рдЬрдпрди्рддी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Jayanti Shakti Peeth) :
рдЬрдпрди्рддी рд╢рдХ्рддिрдкीрда
рдоेрдШाрд▓рдп рдХे рдЬрдпрди्рддिрдпा рдкрд╣ाрдбी рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рд╡ाрдо рдЬंрдШा рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдЬрдпрди्рддी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдХ्рд░рдорджीрд╢्рд╡рд░
рд╣ैं।
35. рдордЧрдз् рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Magadh Shakti Peeth) :
рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдзрдиी
рдкрдЯрдиा рдоें рд╕्рдеिрдд рдкрдЯрдиेрд╢्рд╡рд░ी рджेрд╡ी рдХो рд╣ी рд╢рдХ्рддिрдкीрда рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рджाрд╣िрдиा
рдЬंрдШा рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рд╕рд░्рд╡ाрдирди्рджрдХрд░ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╡्рдпोрдордХेрд╢ рд╣ैं।
36. рдд्рд░िрд╕्рддोрддा рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Trishota Shakti Peeth) :
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे
рдЬрд▓рдкाрдЗрдЧुрдб़ी рдХे рд╢ाрд▓рд╡ाрдб़ी рдЧांрд╡ рдоें рддीрд╕्рддा рдирджी рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдд्рд░िрд╕्рддोрддा рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рд╡ाрдордкाрдж рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि
рдн्рд░ाрдорд░ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдИрд╢्рд╡рд░ рд╣ैं।
37. рдд्рд░िрдкुрд░ी рд╕ुрди्рджрд░ी рд╢рдХ्рддिрдд्рд░िрдкुрд░ी рдкीрда (Tripura Sundari Shakti
Peeth) :
рдд्рд░िрдкुрд░ा рдХे рд░ाрдз
рдХिрд╢ोрд░ рдЧ्рд░ाрдо рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдд्рд░िрдкुрд░े рд╕ुрди्рджрд░ी рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рджрдХ्рд╖िрдг рдкाрдж рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी
рд╢рдХ्рддि рдд्рд░िाрдкुрд░ рд╕ुрди्рджрд░ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдд्рд░िрдкुрд░ेрд╢ рд╣ैं।
38 . рд╡िрднाрд╖ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Vibhasha Shakti Peeth) :
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे
рдоिрджрдиाрдкुрд░ рдХे рддाрдо्рд░рд▓ुрдХ рдЧ्рд░ाрдо рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рд╡िрднाрд╖ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рд╡ाрдо рдЯрдЦрдиा рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी
рд╢рдХ्рддि рдХाрдкाрд▓िрдиी,
рднीрдорд░ूрдкा рддрдеा
рднैрд░рд╡ рд╕рд░्рд╡ाрдирди्рдж рд╣ैं।
39. рджेрд╡ीрдХूрдк рдкीрда рдХुрд░ुрдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Kurukshetra Shakti Peeth)
:
рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे
рдХुрд░ुрдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдЬंрдХ्рд╢рди рдХे рдиिрдХрдЯ рдж्рд╡ैрдкाрдпрди рд╕рд░ोрд╡рд░ рдХे рдкाрд╕ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдХुрд░ुрдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬिрд╕े рд╢्рд░ीрджेрд╡ीрдХूрдк рднрдж्рд░рдХाрд▓ी рдкीрда рдХे рдиाрдо рд╕े рднी
рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ां рдоाрддा рдХे рджрд╣िрдиे рдЪрд░рдг (рдЧुрд▓्рдкрдлрдж्рдз) рдЧिрд░े рдеे। рдпрд╣ां рдХी
рд╢рдХ्рддि рд╕ाрд╡िрдд्рд░ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд╕्рдеाрдгु рд╣ैं।
40. рдпुрдЧाрдж्рдпा рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдХ्рд╖ीрд░рдЧ्рд░ाрдо рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Ughadha Shakti Peeth) :
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे
рдмрд░्рджрдоाрди рдЬिрд▓े рдХे рдХ्рд╖ीрд░рдЧ्рд░ाрдо рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдпुрдЧाрдж्рдпा рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдпрд╣ां рд╕рддी рдХे рджाрд╣िрдиे рдЪрд░рдг рдХा рдЕंрдЧूрдаा рдЧिрд░ा рдеा।
рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдЬुрдЧाрдб़рдпा рдФрд░ рднैрд░рд╡ рдХ्рд╖ीрд░ рдЦंрдбрдХ рд╣ै।
41. рд╡िрд░ाрдЯ рдХा рдЕрдо्рдмिрдХा рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Virat Nagar Shakti Peeth)
:
рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे
рдЧुрд▓ाрдмी рдирдЧрд░ी рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рд╡ैрд░ाрдЯрдЧ्рд░ाрдо рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рд╡िрд░ाрдЯ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ाँ рд╕рддी рдХे ‘рджाрдпें рдкाँрд╡ рдХी рдЙँрдЧрд▓िрдпाँ’ рдЧिрд░ी рдеीं।। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдЕंрдмिрдХा рддрдеा рднैрд░рд╡ рдЕрдоृрдд рд╣ैं।
42. рдХाрд▓ीрдШाрдЯ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Kalighat Shakti Peeth) :
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓, рдХोрд▓рдХाрддा рдХे рдХाрд▓ीрдШाрдЯ рдоें рдХाрд▓ीрдорди्рджिрд░ рдХे рдиाрдо рд╕े
рдк्рд░рд╕िрдз рдпрд╣ рд╢рдХ्рддिрдкीрда,
рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХे
рджाрдПं рдкांрд╡ рдХी рдЕंрдЧूрдаा рдЫोрдб़ 4
рдЕрди्рдп рдЕंрдЧुрд▓िрдпां
рдЧिрд░ी рдеीं। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдХाрд▓िрдХा рддрдеा рднैрд░рд╡ рдирдХुрд▓ेрд╢ рд╣ैं।
43. рдоाрдирд╕ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Manasa Shakti Peeth) :
рддिрдм्рдмрдд рдХे
рдоाрдирд╕рд░ोрд╡рд░ рддрдЯ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдоाрдирд╕ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рджाрд╣िрдиा рд╣рдеेрд▓ी рдХा рдиिрдкाрдд рд╣ुрдЖ рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдХी рджाрдХ्рд╖ाрдпрдгी рддрдеा
рднैрд░рд╡ рдЕрдорд░ рд╣ैं।
44. рд▓ंрдХा рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Lanka Shakti Peeth) :
рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдоें
рд╕्рдеिрдд рд╣ै рд▓ंрдХा рд╢рдХ्рддिрдкीрда,
рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा
рдиूрдкुрд░ рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдЗрди्рдж्рд░ाрдХ्рд╖ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рд░ाрдХ्рд╖рд╕ेрд╢्рд╡рд░ рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди, рдЙрд╕ рд╕्рдеाрди рдЬ्рдЮाрдд рдирд╣ीं рд╣ै рдХि рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдХे рдХिрд╕
рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЧिрд░े рдеे।
45. рдЧрдг्рдбрдХी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Gandaki Shakti Peeth) :
рдиेрдкाрд▓ рдоें
рдЧрдг्рдбрдХी рдирджी рдХे рдЙрдж्рдЧрдо рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдЧрдг्рдбрдХी рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рд╕рддी рдХे рджрдХ्рд╖िрдгрдЧрдг्рдб(рдХрдкोрд▓) рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рд╢рдХ्рддि `рдЧрдг्рдбрдХी´ рддрдеा рднैрд░рд╡ `рдЪрдХ्рд░рдкाрдгि´ рд╣ैं।
46. рдЧुрд╣्рдпेрд╢्рд╡рд░ी рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Guhyeshwari Shakti Peeth)
:
рдиेрдкाрд▓ рдХे
рдХाрдардоाрдг्рдбू рдоें рдкрд╢ुрдкрддिрдиाрде рдорди्рджिрд░ рдХे рдкाрд╕ рд╣ी рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдЧुрд╣्рдпेрд╢्рд╡рд░ी рд╢рдХ्рддिрдкीрда рд╣ै, рдЬрд╣ां рдоाрддा рд╕рддी рдХे рджोрдиों рдЬाрдиु (рдШुрдЯрдиे) рдЧिрд░े
рдеे। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि `рдорд╣ाрдоाрдпा´ рдФрд░ рднैрд░рд╡ `рдХрдкाрд▓´ рд╣ैं।
47. рд╣िंрдЧрд▓ाрдЬ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Hinglaj Shakti Peeth) :
рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे
рдм्рд▓ूрдЪिрд╕्рддाрди рдк्рд░ाрди्рдд рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдоाрддा рд╣िंрдЧрд▓ाрдЬ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдм्рд░рд╣्рдорд░рди्рдз्рд░ (рд╕рд░ рдХा рдКрдкрд░ी рднाрдЧ) рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рдХोрдЯ्рдЯрд░ी рдФрд░ рднैрд░рд╡
рднीрдорд▓ोрдЪрди рд╣ै।
48. рд╕ुрдЧंрдз рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Sugandha Shakti Peeth) :
рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдХे
рдЦुрд▓рдиा рдоें рд╕ुрдЧंрдз рдирджी рдХे рддрдЯ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдЙрдЧ्рд░рддाрд░ा рджेрд╡ी рдХा рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдиाрд╕िрдХा рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рджेрд╡ी
рд╕ुрдирди्рджा рд╣ै рддрдеा рднैрд░рд╡ рдд्рд░рдпрдо्рдмрдХ рд╣ैं।
49. рдХрд░рддोрдпाрдШाрдЯ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Kartoyatat Shakti Peeth)
:
рдмंрдЧ्рд▓ाрджेрд╢
рднрд╡ाрдиीрдкुрд░ рдХे рдмेрдЧрдб़ा рдоें рдХрд░рддोрдпा рдирджी рдХे рддрдЯ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдХрд░рддोрдпाрдШाрдЯ рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рд╡ाрдо рддрд▓्рдк рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рджेрд╡ी рдЕрдкрд░्рдгा рд░ूрдк рдоें рддрдеा рд╢िрд╡ рд╡ाрдорди рднैрд░рд╡ рд░ूрдк
рдоें рд╡ाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं।
50. рдЪрдЯ्рдЯрд▓ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Chatal Shakti Peeth) :
рдмंрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдХे
рдЪрдЯрдЧांрд╡ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдЪрдЯ्рдЯрд▓ рдХा рднрд╡ाрдиी рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рджाрд╣िрдиा рдмाрд╣ु рдпाрдиी рднुрдЬा рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां рдХी рд╢рдХ्рддि рднрд╡ाрдиी рддрдеा
рднेрд░рд╡ рдЪрди्рдж्рд░рд╢ेрдЦрд░ рд╣ैं।
51. рдпрд╢ोрд░ рд╢рдХ्рддिрдкीрда (Yashor Shakti Peeth) :
рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдХे
рдЬैрд╕ोрд░ рдЦुрд▓рдиा рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдоाрддा рдХा рдпрд╢ोрд░ेрд╢्рд╡рд░ी рд╢рдХ्рддिрдкीрда, рдЬрд╣ां рдоाрддा рдХा рдмाрдпीं рд╣рдеेрд▓ी рдЧिрд░ा рдеा। рдпрд╣ां
рд╢рдХ्рддि рдпрд╢ोрд░ेрд╢्рд╡рд░ी рддрдеा рднैрд░рд╡ рдЪрди्рдж्рд░ рд╣ैं।